Informacje o regionie


 

Herb Powiatu Starachowickiego składa się z zaokrąglonej od podstawy renesansowej tarczy, na której w błękitnym polu znajdują się trzy złote korony odchylone do tyłu, w ustawieniu 2:1, ozdobione drogimi kamieniami, między którymi od głowicy (u góry) znajduje sie podwójny złoty krzyż, z krótszym wyższym ramieniem.
Herb Powiatu Starachowickiego wchodzącego w skład Województwa Świętokrzyskiego, stworzony został według wspólnej koncepcji heraldycznej dla wszystkich powiatów województwa.
 
Herb Powiatu Starachowickiego
Koncepcja ta sprowadza się do tego, aby w każdym z herbów czternastu powiatów znalazł się najbardziej charakterystyczny element herbu Województwa Świętokrzyskiego. Takie przedstawienie ikonograficzne herbów wskazywałoby jednoznacznie na przynależność powiatu do Województwa Świętokrzyskiego. Nie jest to nowa praktyka. Była ona często stosowana w średniowieczu i okresie nowożytnym. Władca nadając herb zezwalał na wykorzystywanie w nim elementów własnego herbu.
W przypadku herbów powiatów Województwa Świętokrzyskiego tym wspólnym elementem został herb benedyktynów łysogórskich ze Świętego Krzyża. Jest to podwójny złoty krzyż na polu błękitnym zajmujący w herbie Województwa najważniejsze, pierwsze pole heraldyczne i reprezentujący województwo poprzez jego tradycje jak i nazwę. 

 
Powiat Starachowicki usytuowany jest na obrzeżu północnej części województwa świętokrzyskiego, zajmując obszar między Przedgórzem Iłżeckim, a podnóżem Gór Świętokrzyskich. Południowe granice powiatu dzieli zaledwie 10 km od najwyższego pasma Gór Świętorzyskich - Łysogór. Oś komunikacyjną całego regionu stanowi dolina rzeki Kamiennej. Wzdłuż niej biegnie linia kolejowa Warszawa - Skarżysko-Kamienna - Rzeszów oraz drogi krajowe: Warszawa - Radom - Iłża - Ostrowiec Świętokrzyski - Rzeszów i Skarżysko-Kamienna - Ostrowiec Świętokrzyski.  
Starachowice z lotu ptaka
Użytki rolne w powiecie są bardzo zróżnicowane - od gleb dobrych i bardzo dobrych w gminie Pawłów, do słabych i średnich na pozostałym obszarze.
  Z tego też powodu najczęstsze uprawy to zboża i ziemniaki, tylko w gminie Pawłów występuje większa różnorodność upraw. Łącznie użytki rolne zajmują blisko 241 km2, co stanowi 45 % powierzchni powiatu. Na obszarach o słabych glebach istnieją warunki do rozwoju gospodarstw agroturystycznych z wyeksponowaniem funkcji rekreacyjno - wypoczynkowej tych terenów. 
Obszary leśne to prawdziwe bogactwo regionu. Lasy i grunty leśne rozpościerają się na obszarze 242 km2, co podobnie jak użytki rolne stanowi ok. 45% powierzchni powiatu. Nasze lasy tworzą zwarte kompleksy Sieradowickiego Parku Krajobrazowego, Świętokrzyskiego Parku Narodowego, Lasów Starachowickich i Iłżeckich, dominując szczególnie w gminach Brody i Wąchock, ale też w rejonie Mirca. Nadleśnictwo Starachowice opiekuje się terytorium o powierzchni ok. 147 km2, na którym występują takie gatunki drzew jak sosna (w zdecydowanej przewadze), dąb, jodła, brzoza i olcha. Licznie występuje zwierzyna łowna: łosie, jelenie europejskie, sarny, daniele, dziki, lisy, kuny, borsuki i zające; z ptactwa - jarząbki, cietrzewie, słonki, dzikie kaczki, kuropatwy.

Przez teren powiatu starachowickiego przebiegają drogi krajowe o długości 41,494 km zapewniając połączenia komunikacyjne z Warszawą i Krakowem oraz Rzeszowem, Łodzią i Lublinem.
Długość dróg wojewódzkich wynosi - 48,1 km, a powiatowych - 231,3 km, w tym 93% o nawierzchni asfaltowej. Do wszystkich miejscowości regionu docierają, zapewniając łączność międzygminną, samochody Przedsiębiorstwa PKS w Starachowicach. Ponadto obsługują one trasy: Starachowice-Warszawa/Kraków/Lublin/Katowice oraz liczni mniejsi przewoźnicy, tzw. busy.
Usługi przewozowe w komunikacji pasażerskiej na terenie miasta oraz gmin Brody, Mirzec, Wąchock świadczy MZK Starachowice, który obsługuje 32 linie o łącznej długości 355 kilometrów, oraz linię międzymiastową Starachowice - Skarżysko-Kamienna.
Magistrale wodociągów docierają już niemal do wszystkich wsi i przysiółków powiatu (96% zaspokojenia potrzeb ludności). Długość sieci z przyłączami wynosi 767 kilometrów. (706 km - obsługiwane przez PWiK Starachowice).
Stan zgazyfikowania obszaru powiatu szacuje się na ok. 65% potrzeb. Łączna długość linii gazociągowych wynosi 696 km.
W powiecie działają wszyscy główni operatorzy telefonii stacjonarnej, komórkowej oraz dostawcy internetowi.
Rejon Starachowic jest bogato wyposażony przez przyrodę w bogactwa naturalne. Dolina rzeki Kamiennej to obszar działalności naszych praprzodków. Do dziś można tu spotkać ślady działalności człowieka sprzed 10 tys. lat, którego przykładem jest rezerwat archeologiczny „Rydno”.
W pierwszych wiekach naszej ery przez te tereny przebiegał szlak handlowy, łączący wybrzeże Morza Czarnego z terenem dzisiejszej środkowej Polski. W tym czasie na północnych zboczach Gór Świętokrzyskich dymiły tysiące pieców hutniczych wytapiających żelazo z rud. Stosunki własnościowe na tym obszarze, które zaważyły poważnie na przyszłym rozwoju gospodarczym, ustaliły się już w XII wieku. Część położona na południe od Starachowic przeszła na początku XII wieku dzięki nadaniu Bolesława Krzywoustego w ręce Benedyktynów na Świętym Krzyżu. Tereny położone na północ od miasta stały się własnością lokowanego w 1179 roku Klasztoru Cystersów w Wąchocku. Cystersi wąchoccy w drugiej połowie XV wieku wydzierżawili kuźnicę możnemu rodowi Starzechów, od których prawdopodobnie przyjęła się nazwa najpierw osady Starzechowskiej, potem wsi fabrycznej Starachowice i dzisiejszego miasta.
Granice Powiatu Iłzeckiego z siedzibą Wierzbniku w latach 1906-1914
Bujny rozkwit przemysłu na tych ziemiach przypada na wiek XIX. Szczególne zasługi w tej dziedzinie położył Stanisław Staszic i ówczesny Minister Skarbu Ksawery Drucki-Lubecki. Dzięki inicjatywie Staszica powstał plan budowy „ciągłych zakładów fabryk żelaznych na rzece Kamiennej". Stanisław Staszic pozostawił po swej działalności wspaniały zespół zakładów hutniczych, których pozostałości wzbudzają do dziś podziw znawców.
Miejscowości położone w obrębie dzisiejszego powiatu starachowickiego od wieków przejawiały naturalne dążenie ekonomiczne ku silniejszym i zamożniejszym ośrodkom – najpierw pobliskiej Iłży, a później Wierzbnikowi. Stare kroniki wzmiankują, że „do końca XVIII wieku na zamku w Iłży miał swą siedzibę starosta dóbr iłżeckich”. Taki stan rzeczy utrzymał się przez następne stulecie i dopiero w 1915r., w wyniku zniszczenia Iłży przez walczące armie I Wojny Światowej, siedziba powiatu została przeniesiona do Wierzbnika i powstał powiat wierzbnicki. Po II Wojnie Światowej przywrócona została nazwa powiatu iłżeckiego z siedziba w Starachowicach. Dokumenty z 1945 r. podają, że „powiat iłżecki zajmował powierzchnię 1826 km2, liczył 138 tyś. mieszkańców i zawierał 23 gminy, 323 wsie i 2 miasta – Starachowice-Wierzbnik i Iłżę”.
Najważniejsze wydarzenie dla nowej historii powiatu starachowickiego miało miejsce w 1949r., wówczas to rozporządzenie Ministra Administracji Publicznej (z 19 sierpnia) komunikowało, że „miastu Starachowice-Wierzbnik nadaje się nazwę Starachowice, a powiatowi iłżeckiemu – nazwę starachowicki”. W latach siedemdziesiątych władzę administracyjną w Starachowicach i okolicy sprawował Urząd Miasta i Powiatu. Jeśli więc doszukiwać się faktycznych pierwowzorów powiatu w przeszłości, to najlepiej osadzić jego korzenie w starostwie, które było częścią Ziemi (XIVw.), czyli regionu.                         
W takim układzie strukturalnym Rada Miasta i Powiatu, licząca 120 radnych, prowadziła swoją działalność do 6 czerwca 1975r. W tym samym roku Sejm podjął ustawę o dwustopniowym podziale administracyjnym państwa, likwidując powiaty i dzieląc kraj na 49 małych województw.                                 
W 1998r. weszła w życie pozostała cześć reformy samorządowej, przekazującej sprawy publiczne powiatom i nowym dużym 16 województwom. Tym samym powstało województwo świętokrzyskie, powiększone w stosunku do dawnego województwa kieleckiego o Ziemię Sandomierską i Opatowską, a w nim 14 powiatów, w tym Powiat Starachowicki.
Nasz powiat, z wyjątkowo ukształtowanym terenem, malowniczą doliną rzeki Kamiennej i Sieradowickim Parkiem Krajobrazowym, jest jednym z najpiękniejszych Zakątków Ziemi Świętokrzyskiej. Liczne miejsca pamięci narodowej, dokumentujące walki naszych przodków o wolność , a także cenne zabytki na czele z Opactwem Cystersów w Wąchocku i Zespołem Wielkopiecowym znajdującym się na terenie Muzeum Przyrody i Techniki  w Starachowicach, stanowią szczególnie interesującą ofertę dla naszych gości i turystów.


W skład powiatu wchodzą : gmina miejska Starachowice, gminy wiejskie : Brody, Mirzec, Pawłów oraz gmina miejsko-wiejska Wąchock.

Gmina Starachowice
-
stolica powiatu, miasto należące do największych w regionie usytuowane na północnych obrzeżach Gór Świętokrzyskich przecięte malowniczą doliną rzeki Kamiennej i otoczone zwartym kompleksem pięknych lasów.
Muzeum Przyrody i Techniki w Starachowicach
Starachowice wyróżniają się z pośród miast przemysłowej aglomeracji staropolskiej, pięknym położeniem w pradolinie rzeki, urozmaiconą konfiguracją terenu i unikalnymi walorami krajobrazowymi. W granicach miasta są trzy pięknie położone akweny z czystą wodą, - znakomite miejsca dla wędkarzy, do uprawiania sportów wodnych i aktywnego wypoczynku.
Historia terenu dzisiejszego miasta i okolic od pierwszych wieków n.e. związana jest z przemysłem, którego rozwój był przez wieki czynnikiem miastotwórczym. Do dziś można znaleĽć na południowych zboczach pradoliny rzeki Kamiennej kloce żużla dymarskiego, pochodzące z produkcji żelaza w II i III wieku.
Starachowice przedwojenne znane były z dobrze rozwijającego się przemysłu zbrojeniowego, a powojenne ze znanej Fabryki Samochodów Ciężarowych STAR.
Lata dziewięćdziesiąte to upadek fabryki i tradycyjnych zakładów miasta, to także okres restrukturyzacji istniejących zakładów i powstawania wielu nowych przedsięwzięć gospodarczych. Starachowice z miasta mono przemysłowego stają się miastem rozwijającym wiele gałęzi przemysłu, przy aktywnym udziale Specjalnej Strefy Ekonomicznej i innych organizacji wspierających rozwój i przedsiębiorczość.

Urząd Miejski w Starachowicach
ul. Radomska 45
27-200 Starachowice
www: www.um.starachowice.pl
e-mail: sekretariat@um.starachowice.pl
 
   Gmina Brody położona jest we wschodniej części powiatu starachowickiego. Teren gminy zajmuje obszar przedgórza Gór Świętokrzyskich w dużej części w rejonie Lasów Iłżeckich. W pierwszych wiekach naszej ery na terenie obecnej gminy powstało zagłębie pieców dymarskich dając podwaliny bogatej tradycji górniczo - hutniczej tego regionu.
Pierwsze wzmianki dotyczące miejscowości Brody pochodzą z 1094 roku i dotyczą nadania biskupstwu krakowskiemu wsi Brody, Krynki i Ruda.
Ze względu na bardzo niski, 23 % - wy udział w powierzchni gminy, użytków rolnych, Które zajmują 3.712 ha, gmina nie ma charakteru rolniczego.
Zalew Brodzki
 Bogactwem gminy są wielkie kompleksy leśne zajmujące aż 11.499 ha co stanowi 71 % powierzchni gminy oraz wspaniałe walory krajobrazowo-przyrodnicze. Całość terenu gminy wchodzi w obszar krajobrazu chronionego jako regionu o szczególnych walorach przyrodniczych i właściwościach klimatycznych. 
 Urząd Gminy Brody
ul.Stanisława Staszica 3
27-230 Brody
tel.412711231                                                                                                                                                   www.brody.info.pl                                                                                                                                                                     e-mail : gmina@brody.info.pl
 
   Gmina Mirzec leży w północnej części powiatu starachowickiego. Północno-wschodnie tereny gminy leżą na Przedgórzu Iłżeckim. Południowe obrzeża gminy wypełniają kompleksy lasów iłżeckich. Okolice w których rozwijało się przed wiekami starożytne górnictwo i hutnictwo datowane na początek naszej ery . 55 % powierzchni gminy tj. 6.158 ha stanowią użytki rolne z glebami IV i V klasy w rozdrobnionych gospodarstwach o średniej pow. ok. 3 ha. Lasy i grunty leśne stanowią ok. 40 % powierzchni i zajmują 4.408 ha.
Kościół św.Leonarda w Mircu
Najstarsze zapiski na temat Mirca, siedziby władz administracyjnych gminy sięgają roku 1170, kiedy to Biskup Krakowski Gedeon poświęcił miejscowy kościół.
 
Urząd Gminy w Mircu
27-220 Mirzec Stary 9
tel./fax (41) 27 13 033
www.mirzec.pl
e-mail :ug_mirzec@poczta.onet.pl

    Gmina Pawłów
leży w południowej części powiatu starachowickiego. W skład gminy wchodzi 35 sołectw. Użytki rolne zajmują aż 77 % powierzchni gminy. Na powierzchni 10.578 ha, gdzie przeważają dobre i bardzo dobre gleby lessowe II,III i IV klasy, uprawiane są oprócz zbóż i ziemniaków, plantacje truskawek i warzyw gruntowych. Rozwinęła się dobrze hodowla trzody chlewnej i bydła.
Golgota - Kałków-Godów

Miejscowość Pawłów (pierwotna nazwa Paulów) - siedziba administracyjna gminy, po raz pierwszy pojawia się w dokumentach historycznych w 1339 roku jako własność Pawła herbu Godziemba. Wzmianka o Pawłowie jest również w kronikach Jana Długosza w XV w. oraz w "Lustracjach Województwa Sandomierskiego" z XVI, XVII, XVIII stulecia.
Urząd Gminy w Pawłowie
Pawłów 56,
27-225 Pawłów
tel. 41 272 16 14, 41 272 16 29
www.gmina-pawlow.pl
e-mail :urzad@gmina-pawlow.pl
 
Gmina Wąchock położona jest w zachodniej części powiatu starachowickiego. Otoczona jest dużymi kompleksami leśnymi. Teren gminy przecina szlak komunikacyjny drogi krajowej Skarżysko Kamienna - Ostrowiec Świętokrzyski. Gmina położona jest między miastami Starachowice i Skarżysko Kamienna.. Obszary leśne o pow. 5 257 ha stanowią 64 % obszaru gminy obejmując najbardziej urokliwe tereny Puszczy Świętokrzyskiej - Sieradowickiego Parku Krajobrazowego.
Zespól Klasztorny Opactwa Cystersów
Wąchock - siedziba administracyjna gminy, miasteczko nad rzeką Kamienną historycznie silnie związane z przybyłymi na te tereny w 1179 roku Cystersami, którzy wznosząc klasztor i kościół założyli tu opactwo - perłę architektury romańskiej o światowym znaczeniu.
Urząd Miasta i Gminy w Wąchocku
ul. Wielkowiejska 1
27-215 Wąchock
tel. (41) 27-36-130 fax. (41) 27-36-159
www.gmina.wachock.sisco.info
e-mail: sekretariat@wachock.pl